Ağ Merkezli Güvenlik Teknolojileri Bağlamında SEDA 100-L-C Akustik Atış Yeri Tespit Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme

Times Of Defence Yazarı – Öğr. Gör. Ömer Memoğlu – 07 Mart 2026

Modern güvenlik ve muharebe ortamlarında tehditlerin karakteri giderek değişmektedir. Özellikle keskin nişancı saldırıları, ani pusu girişimleri ve düşük yoğunluklu silahlı saldırılar güvenlik güçleri açısından önemli riskler barındırmaktadır. Bu tür saldırılarda tehdidin yönünün ve kaynağının kısa sürede belirlenmesi hayati öneme sahiptir ve bu süreç operasyonel reaksiyon hızını da doğrudan etkileyen kritik bir faktördür.

Tüm bu etkenler göz önünde bulundurulduğunda özellikle son yıllarda sensör teknolojileri ve akustik tespit sistemleri, güvenlik mimarisinin önemli bir parçası haline gelmiş durumdadır. Bu kapsamda geliştirilen SEDA 100-L-C Akustik Atış Yeri Tespit Sistemi, Türkiye’nin savunma elektroniği alanındaki öncü kuruluşlarından biri olan ASELSAN tarafından geliştirilmiş olup, süpersonik mühimmat kullanan silahlardan gerçekleştirilen atışların kaynağını hızlı ve doğru şekilde tespit etmeyi amaçlayan ileri bir sensör sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sistem; güvenlik birimlerince gerçekleştirilen operasyonlar, kritik tesis güvenliği, personel güvenliği, konvoy güvenliği ve geniş katılımlı miting/toplantı vb. organizasyonlar gibi geniş bir kullanım alanına/yelpazesine sahip olmakla birlikte modern ağ merkezli güvenlik konseptlerinin önemli/vazgeçilmez bir bileşeni olarak da değerlendirilmektedir.

Modern Operasyon Ortamında Akustik Atış Tespit Sistemlerinin Stratejik Önemi

Günümüz operasyonel ortamında tehditler çoğu zaman kısa süreli ve yüksek etkili saldırılar şeklinde ortaya çıkmaktadır. Özellikle şehir muharebeleri, sınır güvenliği görevleri ve konvoy koruma operasyonlarında keskin nişancı ve/veya pusu saldırıları ciddi güvenlik riskleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda bu tür saldırılarda en kritik unsur, ateş açılan noktanın hızlı biçimde belirlenmesi/tespit edilmesi ve güvenlik unsurlarının hızlı bir şekilde karşı tedbir geliştirebilmesidir.

Akustik atış tespit sistemleri, silahın ateşlenmesi sırasında oluşan namlu patlaması sesi ile merminin ses hızını aşarken oluşturduğu şok dalgasını algılayarak atıcının yönünü belirleyebilen sensör tabanlı teknolojilerdir. Bu sistemler operatörlere atışın gerçekleştiği yönü ve koordinatını saniyeler içerisinde bildirerek durumsal farkındalığı önemli ölçüde artırmaktadır. SEDA 100-L-C sistemi de bu kapsamda geliştirilmiş olup, güvenlik birimlerinin saldırının kaynağını hızlı şekilde tespit ederek karşılık verebilmesine imkân tanımaktadır. Bu özellik özellikle konvoy güvenliği, askeri üslerin korunması ve kritik altyapı güvenliği gibi senaryolarda operasyonel etkinliği artırmaktadır.

Teknik Özellikler ve Sistem Mimarisi

SEDA 100-L-C sistemi, süpersonik mühimmat kullanan silahlardan gerçekleştirilen atışları algılamak üzere tasarlanmış akustik sensör tabanlı bir tespit sistemidir. Sistem; 5.56 mm, 7.62 mm, 8.59 mm, 12.7 mm ve 14.5 mm gibi yaygın mühimmat türlerinden yapılan süpersonik atışları tespit edebilmektedir. Atış tespit oranı %95’in üzerinde olup atıcı yönünün belirlenmesinde yanca ve yükseliş açısı hatası 5 derecenin altındadır. Atışın gerçekleşmesinden itibaren 1.5 saniyeden daha kısa sürede tespit gerçekleştirilerek atıcı koordinatları sayısal harita veya örümcek ekran üzerinde operatöre gösterilmektedir.

Sistem, düşük güç tüketimi ile çalışmakta ve atışlı kalibrasyon gerektirmeden görev yapabilmektedir. Ethernet arayüzü sayesinde termal ve gündüz kameraları ile uzaktan komutalı silah sistemleriyle entegrasyon sağlayabilmektedir. Ayrıca sistem hem taşınabilir konfigürasyonda hem de uzaktan komutalı silah sistemleri üzerine entegre edilebilecek şekilde iki farklı yapılandırmaya sahiptir. Çevresel dayanıklılık açısından MIL-STD-810H ve MIL-STD-461F askerî standartlarına uygun olarak geliştirilmiştir.

Sistem Entegrasyonu ve Uluslararası Savunma İş Birliği

SEDA 100 sisteminin dikkat çeken yönlerinden birisi farklı platformlara kolaylıkla entegre edilebilen modüler bir mimariye sahip olmasıdır. Bu özellik özellikle sistemin hem sabit güvenlik noktalarında hem de zırhlı araçlar gibi mobil platformlarda kullanılabilmesini mümkün kılmaktadır. Bu kapsamda sistemin uluslararası savunma sanayii iş birliklerine konu olduğu önemli bir örnek, Güney Kore merkezli savunma şirketi HanwhaAerospace ile gerçekleştirilen entegrasyon çalışmasıdır.

SEDA 100 Akustik Atış Yeri Tespit Sistemi, şirket tarafından geliştirilen yeni nesil 8×8 zırhlı araç olan Tigon 8×8 ArmoredVehicle platformuna entegre edilerek uluslararası bir savunma fuarında ilk kez sergilenmiştir. Bu entegrasyon Türk savunma teknolojilerinin yabancı platformlara entegre edilmesine yönelik önemli bir örnek teşkil etmektedir.

İki şirket arasında imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde SEDA sisteminin Hanwha araçlarına entegrasyonu hem Güney Kore’de hem de uluslararası pazarlarda ortak iş birliği fırsatları yaratmaktadır.

Teknolojik Yetkinlik ve Savunma Ekosistemine Katkısı

Akustik atış yeri tespit sistemleri, hassas sensör teknolojileri ile gelişmiş sinyal işleme algoritmalarının birlikte çalışmasını gerektiren karmaşık mühendislik çözümleridir. SEDA sistemi mikrofon dizileri aracılığıyla merminin namludan çıkış sesi ve süpersonik hızda ilerlerken oluşturduğu şok dalgasını algılamakta; sensörlere ulaşan ses dalgaları arasındaki milisaniyelik zaman farklarını analiz ederek atıcının konumunu belirlemektedir. Bu veri işleme süreci sonucunda atışın yapıldığı koordinat, mesafe, geliş açısı ve yükseltisi operatöre gerçek zamanlı olarak aktarılmaktadır.

Sistem aynı zamanda Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı uyarılar sağlayarak tehdit yönünün harita üzerinde görselleştirilmesine imkân tanımaktadır. Bu özellikler sistemin yalnızca bir sensör değil aynı zamanda ağ merkezli komuta kontrol mimarisine entegre bir durumsal farkındalık aracı olarak kullanılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda SEDA 100-L-C sistemi Türkiy’’nin savunma elektroniği, sensör teknolojileri ve gerçek zamanlı veri işleme alanındaki mühendislik kapasitesini ortaya koyan önemli bir teknoloji ürünü olarak değerlendirilmekte/öne çıkmaktadır.

Sonuç Yerine: Asimetrik Tehdit Ortamlarında Kritik Güvenlik Bileşeni!

SEDA 100-L-C Akustik Atış Yeri Tespit Sistemi, modern güvenlik ve muharebe ortamlarında ortaya çıkan ani silahlı saldırı tehditlerine karşı geliştirilen ileri sensör teknolojilerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Süpersonik mühimmat kullanan silahlardan yapılan atışları yüksek doğruluk oranıyla tespit edebilmesi ve kısa sürede atıcı yönünü belirleyebilmesi sistemi özellikle asimetrik tehdit ortamlarında kritik bir güvenlik aracı hâline getirmektedir.

Uzaktan komutalı silah sistemleri, elektro-optik sensörler ve zırhlı araç platformlarıyla entegre çalışabilmesi ise sistemin ağ merkezli harekât konseptine uygun bir yapı sunduğunu göstermektedir. Ayrıca Güney Koreli savunma şirketi HanwhaAerospace ile gerçekleştirilen platform entegrasyonu Türk savunma teknolojilerinin uluslararası savunma pazarındaki görünürlüğünü ve iş birliği potansiyelini artıran önemli bir örnek teşkil etmektedir.

SEDA 100-L-C asimetrik tehdit ortamlarında operasyonel güvenliği artıran kritik bir sensör sistemi/bileşeni olmanın yanında Türkiye’nin savunma teknolojilerindeki mühendislik yetkinliğini ve küresel savunma ekosistemine entegrasyon kapasitesini yansıtan/ortaya koyan stratejik bir teknoloji olarak da okunabilir. Emeği geçen Türk mühendislerine ve ASELSAN’ımıza teşekkürler.