ENFAL 17 Uluslararası Karşılaştırması
Times of Defence Yazarı: Öğr. Gör. Burak GÜLER – 11 Mayıs 2026
Makine ve Kimya Endüstrisi tarafından geliştirilen ENFAL-17, SAHA 2026’da TOLGA Yakın Hava Savunma Sistemi ile birlikte tanıtılan yeni nesil alçak irtifa hava savunma füzesidir. Sistem; kamikaze İHA’lar, dolanan mühimmatlar ve seyir füzeleri gibi düşük maliyetli ancak yoğun tehdit oluşturan hedeflere karşı ekonomik ve etkili bir çözüm sunmayı amaçlamaktadır. ENFAL-17’nin temel yaklaşımı, yüksek maliyetli tekil platformlar yerine sürü mimarisiyle çalışan, kaybedilebilir fakat görev etkinliği yüksek sistemlerle düşman hava savunmasını baskı altına almaktır.
Şekil 1. Enfal-17
Yaklaşık 2 metre uzunluğa ve 70 mm gövde çapına sahip olan ENFAL-17, katı yakıtlı roket motoruyla çalışan kısa menzilli bir hava savunma füzesidir. Platformun yaklaşık 10 kilometre menzil ve 30.000 feet seviyesine kadar etkili angajman kapasitesi sunduğu belirtilmektedir. Sistem mimarisinde radar destekli hedef tespiti, elektro-optik güdüm altyapısı ve veri bağı üzerinden ara safha komut güncelleme kabiliyeti yer almakta; böylece uçuş esnasında hedef bilgileri dinamik şekilde güncellenebilmektedir.
Füzenin parçacık etkili harp başlığı ve yakınlık tapası yapısı sayesinde özellikle düşük radar kesit alanına sahip kamikaze İHA, dolanan mühimmat ve benzeri alçak irtifa tehditlerine karşı etkinlik sağlaması amaçlanmaktadır. Ayrıca ENFAL-17’nin 360 derece angajman yeteneği ile yaklaşık 85 derecelik yüksek atış açısı kapasitesi, farklı yön ve irtifalardan gelen tehditlere karşı esnek ve hızlı reaksiyon kabiliyeti sunmaktadır.
Platformun keşif-gözetleme, elektronik harp, sahte hedef üretimi, anti-radar görevleri ve hassas mühimmat taşıma gibi farklı görev paketlerine uyarlanabileceği değerlendirilmektedir. Düşük radar kesit alanına sahip kompakt yapısı ve hızlı üretilebilir mimarisi sayesinde özellikle doygunluk saldırılarında önemli operasyonel avantaj sağlaması beklenmektedir. Teknik olarak ENFAL-17’nin INS/GPS tabanlı seyrüsefer, görüntü işleme destekli hedefleme, veri bağı üzerinden görev güncelleme ve yapay zekâ destekli rota optimizasyonu gibi modern ağ merkezli harp kabiliyetleriyle donatılması öngörülmektedir. Bu yönüyle sistem, Türkiye’nin düşük maliyetli yüksek etkili savunma konseptinin yeni nesil unsurlarından biri olarak değerlendirilmektedir.
ENFAL-17’nin küresel ölçekteki rakipleri incelendiğinde, sistemin özellikle düşük maliyetli alçak irtifa hava savunma konseptiyle benzer sınıftaki modern anti-drone ve kısa menzilli hava savunma füzeleriyle rekabet etmeyi hedeflediği görülmektedir. Bu kapsamda Raytheon tarafından geliştirilen FIM-92 Stinger, yaklaşık 1,52 m uzunluk, 70 mm çap, 10,1 kg ağırlık ve yaklaşık 4,8 km menzil değerine sahip omuzdan atılan hava savunma füzesidir. Yaklaşık Mach 2,2 hızlara ulaşabilen Stinger, kızılötesi güdüm sistemiyle çalışmakta ve özellikle helikopterler ile düşük irtifa hava hedeflerine karşı kullanılmaktadır. 
Şekil 2. FIM-92 Stinger
Saab üretimi RBS-70 NG sistemi ise lazer güdümlü yapısıyla öne çıkmakta olup yaklaşık 8-9 km menzil ve 5 km irtifa kapasitesine sahiptir. Ancak sistem tripod ve operatör bağımlı yapısı nedeniyle daha ağır ve daha düşük mobiliteye sahiptir.
Şekil 3. RBS-70 NG
Thales Group tarafından geliştirilen STARStreak HVM ise yaklaşık Mach 3,5 üzerindeki çok yüksek hızıyla dikkat çekmekte, 7 km menzil ve lazer beam-riding güdüm sistemi kullanmaktadır. Bununla birlikte STARStreak’in maliyeti ve operasyonel karmaşıklığı ENFAL-17’ye kıyasla daha yüksek seviyededir.
Şekil 4. STARStreak HVM
Anti-drone odaklı modern sistemler arasında yer alan MBDA üretimi Mistral 3 füzesi yaklaşık 7,5 km menzil, Mach 2,7 hız ve gelişmiş görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlık kullanırken; özellikle İHA, helikopter ve düşük görünürlüklü hedeflere karşı optimize edilmiştir. Ancak Mistral sınıfındaki sistemlerin birim maliyetlerinin oldukça yüksek olduğu bilinmektedir. ENFAL-17’nin burada öne çıkan avantajı ise yaklaşık 10 km seviyesindeki menzilini daha düşük maliyetli bir mimariyle sunmayı hedeflemesidir. Ayrıca sistemin TOLGA hava savunma ağına entegre çalışabilmesi, veri bağı üzerinden hedef güncellemesi yapabilmesi ve yapay zekâ destekli komuta-kontrol altyapısına sahip olması; onu yalnızca klasik MANPADS sınıfından ayırarak ağ merkezli harp konseptine daha yakın bir konuma taşımaktadır.
Şekil 5. Mistral 3
RTX Corporation tarafından geliştirilen AIM-9X Sidewinder füzesi, 20 km’nin üzerindeki menzili, Mach 2.5 seviyesini aşan yüksek uçuş hızı ve gelişmiş hedef takip yeteneği sayesinde modern kısa menzil hava savunma ve hava-hava görevlerinde öne çıkan sistemlerden biridir. Görüntü tabanlı kızılötesi hedef arama sistemi kullanan füze; yüksek manevra yapan savaş uçakları, seyir füzeleri ve hava hedeflerine karşı etkili angajman gerçekleştirebilmektedir. Veri aktarım altyapısı sayesinde uçuş sırasında hedef güncellemesi yapılabilmekte, böylece hareketli hedeflere karşı isabet oranı artırılmaktadır. Ancak AIM-9X; yüksek maliyeti, karmaşık entegrasyon gereksinimi ve daha ağır operasyon yapısı nedeniyle ENFAL-17’ye kıyasla farklı bir görev sınıfında değerlendirilmektedir. ENFAL-17 ise yaklaşık 10 km menzil ve 30.000 feet irtifa kapasitesiyle özellikle düşük irtifada görev yapan kamikaze İHA’lar, dolanan mühimmatlar ve düşük maliyetli hava tehditlerine karşı ekonomik ve hızlı reaksiyonlu bir çözüm sunmayı amaçlamaktadır.
Şekil 6. AIM-9X Sidewinder
Benzer şekilde Rafael Advanced Defense Systems tarafından geliştirilen SPYDER-SR sistemi, yaklaşık 15 km menzil, 9 km irtifa ve Mach 4 seviyesine ulaşabilen yüksek uçuş hızına sahip gelişmiş bir kısa menzil hava savunma sistemidir. Sistem; savaş uçakları, helikopterler, seyir füzeleri ve insansız hava araçlarına karşı aynı anda birden fazla hedefe angajman gerçekleştirebilmektedir. Aktif radar destekli hedefleme, kızılötesi hedef takip sistemi ve gelişmiş radar ağı sayesinde yoğun tehdit ortamlarında etkili savunma sağlayabilmektedir. Bununla birlikte SPYDER-SR, geniş radar altyapısı ve yüksek maliyetli hava savunma mimarisi nedeniyle daha üst segmentte yer almaktadır. ENFAL-17 ise daha düşük maliyetli bir çözüm olarak özellikle sürü İHA saldırıları, alçak irtifa tehditleri ve yoğun doygunluk saldırılarına karşı geliştirilmektedir. 360 derece angajman kabiliyeti, 85 derece yüksek atış açısı, parçacık etkili harp başlığı ve yakınlık tapası sayesinde düşük radar görünürlüğüne sahip hedeflere karşı etkili olması hedeflenmektedir.
Şekil 7. SPYDER-SR
Tablo 1. Uluslararası Karşılaştırma
Bu tablo incelendiğinde ENFAL-17’nin özellikle düşük maliyetli kısa menzilli hava savunma segmentinde konumlandığı görülmektedir. Çap olarak Stinger ile aynı sınıfta yer almasına rağmen yaklaşık 10 km seviyesindeki menziliyle daha uzun erişim sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca radar, elektro-optik ve veri bağı destekli hibrit mimarisi sayesinde klasik omuzdan atılan MANPADS sistemlerinden ayrışarak daha modern ve ağ destekli bir yapı ortaya koymaktadır. STARStreak gibi sistemler hız avantajına sahip olsa da maliyet ve operasyonel karmaşıklık açısından daha üst segmentte yer alırken, Mistral 3 ve SPYDER gibi sistemler gelişmiş hedefleme kabiliyetleri sunmaktadır. ENFAL-17’nin temel avantajı ise özellikle sürü İHA ve düşük maliyetli hava tehditlerine karşı yüksek adetli, ekonomik ve hızlı reaksiyonlu bir çözüm üretmeyi amaçlamasıdır.
