Times of Defence Yazarı – Mehmet USLU – 18 Eylül 2026
Globalde artarak devam eden savaşlar ve muharebe sahasında hızla gelişen ve değişim gösteren savunma/saldırı sanayi ürünleri ülkelerin güveliklerini artırmak için pozitif ve negatif neticelerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bunlar ülkelerin hava savunma sistemlerinin zamanla modernize edilmesi ve yeni çıkan üstün özellikli silahlara karşı savunma sistemlerinin üretilmesi gereksinimi vuku bulmuştur. Yerli ve milli çözümlerle dışa bağımlılığını minimize etmeye çalışan Türkiye günümüz hava savunma sistemlerinin durdurması zor olan hipersonik füze tehditlerine karşı yeni önlemler üzerine çalışmaktadır. İhtiyaçlarımızı tanımlamalı ve bunlar nezdinde nelerle karşı karşıya olduğumuzu bilerek çözümler üretmeliyiz.
Hipersonik silahlar, geleneksel hava savunma doktrinlerini ve radar tespit mekanizmalarını zorlayan dört temel fiziki özelliğe sahiptir:
Aşırı Yüksek Hız: Ses hızının en az 5 katı (Mach 5 ve üzeri) süratle hareket ederek savunma sistemlerinin tepki, karar verme ve angajman sürelerini saniyelere indirmektedir.
Alçak İrtifa Uçuş Profili ve Radar Ufku: Klasik balistik füzeler atmosferin üst katmanlarına tırmanıp öngörülebilir parabolik yörüngeler izlerken; hipersonik süzülme araçları (HGV) ve hipersonik seyir füzeleri (HCM) atmosfer içerisinde (yaklaşık 20–60 km irtifa aralığında) seyreder. Bu durum, yer konuşlu radarların Dünya’nın eğriliği sebebiyle hedefi ancak radar ufkunun üzerine çıktığı son safhalarda tespit edebilmesine yol açar.
Öngörülemez Yörünge ve Manevra Kabiliyeti: Uçuşlarının orta ve terminal safhalarında aerodinamik manevralar yapabildiklerinden, matematiksel modellerle rotalarının önceden kestirilmesini engellerler. Bu da önleyici füzelerin angajman hesaplamalarını geçersiz kılar.
Plazma Kılıfı Etkisi (“Plazma Gizliliği”): Hipersonik hızlardaki aşırı aerodinamik sürtünme ve ısınma, füze çevresindeki hava moleküllerini iyonlaştırarak yoğun bir plazma tabakası oluşturur. Bu plazma kılıfı, radarların radyo frekansı (RF) dalgalarını sönümlendirip emerek hedefin tespit edilebilir Radar Kesit Alanını (RCS) düşürür.
Türkiye Neden Böyle Bir Savunma Gereksinimi İçerisindedir?
Çift Yönlü Teknoloji Yarışı: Türkiye bir yandan ROKETSAN bünyesinde TAYFUN Blok-3 – Blok-4 gibi hipersonik hızlara ulaşabilen ve hareketli hedefleri vurabilen taarruz sistemleri geliştirirken, diğer yandan bu sınıf silahlara karşı caydırıcı bir savunma kalkanı inşa etmektedir.
Milli Hava Sahası Güvenliği ve Tam Bağımsızlık: Dışa bağımlılığı tamamen ortadan kaldırarak Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) caydırıcılığını artırmak ve geleceğin muharebe sahasında stratejik üstünlük elde etmek hedeflenmektedir.
Gelişen Bölgesel Tehditler: Bölgesel güç dengelerinde yüksek hızlı, düşük görünürlüklü ve manevra kabiliyetli yeni nesil mühimmatların yaygınlaşması, hava savunma mimarisini bu tehditleri kapsayacak şekilde genişletmeyi zorunlu kılmaktadır.
ASELSAN’ın Hipersonik Füzelere Karşı Geliştirdiği Çözüm
ASELSAN, hipersonik tehditlerin tespiti ve takibine yönelik Çok Fonksiyonlu Atış Kontrol Radarları üzerinde Ar-Ge faaliyetleri yürütmektedir. Çalışmanın merkezinde X-Bant ve L-Bant radar füzyonu yer almaktadır:
L-Bant Radarlar: Daha uzun dalga boyları sayesinde geniş alan taraması yapar; plazma etkisi gösteren ve düşük radar kesit alanına (RCS) sahip hedeflerin ilk tespit olasılığını artırır.
X-Bant Radarlar: Yüksek frekans ve çözünürlük sunarak hedefin konumunu hassas şekilde takip eder ve atış kontrol/güdüm verisi üretir.
Yapay Zekâ Destekli Füzyon Algoritmaları: Farklı frekans bantlarındaki sensör verilerini birleştirerek füzenin yörüngesini milisaniyeler içinde hesaplar ve hassas atış kontrol verisi oluşturur.
Mevcut Durum: Bu çalışmalar henüz operasyonel olarak hizmete girmiş bir radar sistemi anlamına gelmemekte; şirketin hipersonik tehditlerin tespiti ve takibine yönelik yürüttüğü ileri seviye Ar-Ge faaliyetlerini temsil etmektedir.
TSK’ya Katacağı Artılar ve SİPER / Çelik Kubbe Mimarisine Entegrasyonu
Katmanlı Hava Savunmaya Entegrasyon: ASELSAN’ın geliştirdiği bu radar füzyon teknolojisinin, SİPER hava savunma sisteminin bir üst kademesinde ve Çelik Kubbe bütünleşik hava savunma mimarisinde konumlandırılması planlanmaktadır.
ROKETSAN ile Ekosistem Uyumu: ROKETSAN tarafında katı yakıtlı itkiden scramjet motorlara geçiş, terminal safha manevra kabiliyeti ve GÖKHAN projesi kapsamında değişken debili yakıt kontrol testleri sürdürülürken; ASELSAN geliştirdiği radar füzyonuyla bu sistemlerin göz ve beyin altyapısını tamamlamaktadır.
Türk Ordusuna Katkıları:
Erken Uyarı ve Kesintisiz Takip: Plazma gizliliği ve alçak irtifa uçuş kısıtlamalarını aşarak hedefin kesintisiz takibini sağlar.
İnce Güdüm Verisi: Milli önleyici füzelerin hipersonik hedeflere tam isabetle angaje olabilmesi için gerekli hassas güdüm verisini üretir.
Stratejik Caydırıcılık: TSK’ya geleceğin yüksek hızlı muharebe sahasında tam bağımsız koruma kalkanı kazandırır.
Tüm uzun soluklu çalışmalar Türkiye’nin tam bağımsız olabilmesi yolunda attığı sağlam adımların göstergeleridir. Katmanlı savunma ve saldırı sistemler birleşenleri vücut bulmaya başlamış gelişen ve değişen dünya/muharebe sahasına entegre olmaya devam etmektedir. Zafer inananların olacaktır ve bizler inandık Zaferler bizim olacak.
