Batı mı Doğu mu? KIZILELMA’nın Küresel Rakiplerle Mücadelesi – I

Times of Defence Konuk Yazar Öğrencileri: Bergüzar Mina MAKİNECİ, Belinay AKKÖYLÜ, Sude BİLSEL, İrem GÜLTEKİN, Tuğçe Ezgi YILMAZ- İstinye Üniversitesi Uçak Teknolojisi Önlisans Programı

NEDEN KIZILELMA?

Kızılelma, Türk tarihinde ulaşılması hedeflenen büyük idealin simgesidir. Gücü, hâkimiyeti ve sürekli ilerlemeyi temsil eder; ulaşıldığında yeni bir hedef doğuran dinamik bir ülküyü ifade eder. Bu kavram, Türk tarihindeki stratejik vizyonu modern savunma teknolojileriyle birleştirdiği için Baykar tarafından geliştirilen Bayraktar KIZILELMA platformuna isim olarak seçilmiştir.

OPERASYONEL KABİLİYETLER

KIZILELMA, modern muharebe sahasının gereksinimlerini karşılamak üzere çok rollü bir muharip insansız savaş uçağı (MIUS) olarak tasarlanmıştır.

Hava–Hava Muharebesi: İnsansız yapısı sayesinde yüksek riskli görevleri pilot kaybı riski olmadan icra edebilir ve hava üstünlüğü görevlerinde aktif rol
Hava–Yer Taarruzu: Hassas güdümlü mühimmatlarla stratejik ve taktik hedeflere

karşı etkili taarruz yeteneği sunar.

Kısa Pist ve Gemi Konuşlu Operasyon: Kısa pistlerden ve TCG Anadolu gibi platformlardan kalkış–iniş yapabilecek şekilde tasarlanması, deniz aşırı harekât kabiliyetini önemli ölçüde artırmaktadır.

TEKNİK OLARAK KIZILELMA

KIZILELMA, klasik İHA kavramının ötesine geçerek jet motorlu, yüksek manevra kabiliyetine sahip ve otonom görev icra edebilen bir insansız savaş uçağıdır.

Jet Motorlu Tasarım: Turbofan motoru sayesinde ses altı hızlarda operasyonel görevler icra etmekte; ileri konfigürasyonlarda ses üstü uçuş potansiyeli bulunmaktadır.
Düşük Radar Kesit Alanı: Gövde geometrisi ve iç silah istasyonları sayesinde radar görünürlüğü azaltılmış, hayatta kalma kabiliyeti artırılmıştır.
Gelişmiş Aviyonik ve Yapay Zekâ: Otonom taksi, kalkış ve iniş yeteneklerinin yanı sıra yapay zekâ destekli görev icrası sayesinde insanlı savaş uçaklarıyla birlikte veya bağımsız görev yapabilecek şekilde tasarlanmıştır.
Yüksek Faydalı Yük Kapasitesi: Hava–hava ve hava–yer mühimmatlarını taşıyabilecek şekilde yapılandırılmış olup farklı görev profillerine hızlı

KIZILELMA TEKNİK ÖZELLİKLER

Faydalı Yük: 500 kg
Maksimum Kalkış Ağırlığı: 8,5 ton
Seyir Hızı: 0,6 Mach
Maksimum Hız: 0,9 Mach
Operasyonel İrtifa: 000 ft (≈7,6 km)
Havada Kalış Süresi: 3+ saat

Şekil 1. Kızılelma

KIZILELMA VE RAKİP PLATFORMALARLA KARŞILAŞTIRMA

Gelecek Hava Savaşlarında Yeni Aktör: Boeing MQ-28 Ghost Bat

Boeing MQ-28 Ghost Bat (eski adıyla Airpower Teaming System), Boeing tarafından Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAAF) için geliştirilen silahlı bir insansız hava aracıdır. İlk uçuşunu 2021 yılında gerçekleştiren MQ-28, mürettebatlı ve mürettebatsız platformlarla birlikte görev yapmak, onlara destek sağlamak ve çok uluslu hava operasyonlarında “sadık kanatçı” (loyal wingman) rolünü üstlenmek üzere tasarlanmıştır. Hâlen test ve geliştirme sürecinde olan platform, özellikle sensör taşıyıcı ve bilgi düğümü olarak öne çıkmaktadır. Değiştirilebilir burun yapısı sayesinde IRST (Kızılötesi Arama ve Takip) gibi sensörleri modüler biçimde taşıyabilmesi, onu ağ-merkezli harp konseptinde esnek bir unsur haline getirmektedir.

Buna karşılık Bayraktar Kızılelma, Türkiye’nin ilk insansız savaş uçağı olarak 2022 yılında ilk uçuşunu gerçekleştirmiştir. Kızılelma, yalnızca insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapmak üzere değil; gerektiğinde bu görevleri tamamen bağımsız şekilde, insansız olarak ve yüksek risk altında icra edebilmek üzere tasarlanmıştır. Bu yönüyle platform, doğrudan muharebe icrasına odaklanan daha “saldırgan” bir konsepti temsil etmektedir.

Görev felsefeleri arasındaki fark sensör ve silah entegrasyonunda da açıkça görülmektedir. MQ-28, ek sensör düğümü olarak kullanılarak ilgi çekici hedeflerin tespiti ve takibi, geniş alan gözetleme ve keşif gibi görevlerde kuvvet çarpanı rolü üstlenir; durumsal farkındalığı artırmayı amaçlar. Kızılelma ise AESA (Aktif Faz Dizinli) radar, gelişmiş IR arama ve takip sistemi ile elektro-optik hedefleme sistemini aynı platformda birleştirerek, hedef tespitinden angajmana kadar olan süreci kendi başına yürütebilen bir yapıya sahiptir.

Bu farkın en somut göstergesi, Kızılelma’nın yakın dönemde Sinop açıklarında gerçekleştirilen testte havacılık tarihinde bir ilke imza atmasıdır. Kızılelma, görüş ötesi (BVR) hava-hava füzesi kullanarak jet motorlu bir hava hedefini başarıyla vurmuş; bugüne dek yalnızca insanlı savaş uçaklarıyla mümkün olduğu düşünülen bir kabiliyeti insansız bir platformla gerçekleştirmiştir. MURAD AESA radarı ve Gökdoğan füzesiyle icra edilen bu görev, Kızılelma’nın bağımsız muharebe yeteneğini açık biçimde ortaya koymuştur.

MQ-28’in hava-hava füze testleri ise Kızılelma’ya kıyasla daha geç bir safhada gerçekleştirilmiş ve hedef tespit ile angajman sürecinde görev kolundaki diğer hava araçlarının desteğine ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda, sensör-taşıyıcı ve destekleyici rolüyle öne çıkan MQ-28’e kıyasla Kızılelma; algıla-karar ver-vur döngüsünü tek başına tamamlayabilen bir insansız savaş uçağı olarak dikkat çekmekte ve bu alanda rakibini belirgin şekilde geride bırakmaktadır.

Özetle, MQ-28 Ghost Bat ağ-merkezli hava harp mimarisinin tamamlayıcı bir unsuru olarak konumlanırken; Kızılelma, insansız hava muharebesinde “bağımsız savaşçı” konseptini fiilen hayata geçiren öncü bir platform olarak öne çıkmaktadır.

Sadık Kanat Adamı mı İnsansız Savaş Uçağı mı? MQ-28 ve Kızılelma Karşılaştırması:

Bayraktar Kızılelma ve Boeing MQ-28 Ghost Bat, otonomi seviyeleri ve operasyonel roller bakımından benzer kavramlara temas etse de farklı önceliklerle geliştirilmiş iki platformdur.

Kızılelma, tam otonom seyir ve iniş kabiliyetine sahiptir. Özellikle kısa pistli gemilerden iniş–kalkış yapabilmesi amacıyla geliştirilen bu yetenek, onu deniz konuşlu harekâtlar için stratejik bir platform haline getirmektedir. MQ-28 ise insanlı bir hava aracıyla birlikte görev yapacak şekilde tasarlanmış; otonom seyir ve iniş fonksiyonlarını çoğunlukla bu insanlı platformun komutası ve koordinasyonu altında icra etmektedir. Bu yaklaşım, MQ-28’in operatör yükünü azaltırken görev esnekliğini ve sürü/kol uçuşu uyumunu artırmayı hedefler.

Teknik boyutlar karşılaştırıldığında, MQ-28’in 11,7 m uzunluk, 7,3 m kanat açıklığı ve 2 m yükseklik değerlerine sahip olduğu görülmektedir. Kızılelma ise 14,5 m uzunluk, 10 m kanat açıklığı ve 3,5 m yükseklik ile daha büyük bir gövdeye sahiptir. Bu ölçüler, MQ- 28’in Kızılelma’ya nispeten yakın boyutlarda, ancak daha kompakt bir tasarıma sahip olduğunu göstermektedir.

Performans açısından her iki platform da transonik rejimde, yani ses hızına yakın hızlarda uçabilmektedir. MQ-28’in 0,9 Mach hıza ve 40.000+ feet (≈12 km+) irtifaya ulaşabildiği ifade edilmektedir. Kızılelma’nın hız aralığı 0,6–0,9 Mach arasında olup, 45.000 feet (≈13,7 km) servis irtifasına ve yaklaşık 25.000 feet (≈7,6 km) operasyonel (güvenli) irtifaya sahiptir. Bu değerler, her iki hava aracının da yüksek irtifa ve yüksek hız gerektiren modern hava harekâtlarına uygun şekilde tasarlandığını ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, MQ-28 Ghost Bat daha çok insanlı–insansız takım çalışmasını destekleyen, sensör ve görev esnekliği odaklı bir sadık kanatçı olarak konumlanırken; Kızılelma bağımsız görev icrası, deniz konuşlu operasyonlar ve yüksek riskli muharebe görevleri için optimize edilmiş bir insansız savaş uçağı olarak öne çıkmaktadır. Her iki platform da farklı operasyonel ihtiyaçlara cevap veren, ancak birbirini tamamlayan iki ayrı konsepti temsil etmektedir.

Şekil 2. Boeing MQ-28 Ghost Bat

Sadık Kanat Adamı Konseptinin En Agresif Üyesi XǪ-58A:

Kratos XQ-58A Valkyrie, KRATOS tarafından ABD Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı’nın (AFRL) Low-Cost Attritable Aircraft Technology (LCAAT) portföyü kapsamında, Düşük Maliyetli Affedilebilir Taarruz Gösterimi programı için tasarlanmış deneysel bir insansız hava aracıdır. XQ-58A; uzun menzil, yüksek sürat ve yeterli manevra kabiliyetiyle; dahili silah bölmesi ve harici istasyonlardan farklı türde mühimmatları taşıyıp kullanabilen bir “loyal wingman” (sadık kanatçı) konseptini temsil eder.

Temel teknik özellikler (XQ-58A)

Uzunluk: 30 ft (≈ 9,1 m)
Kanat açıklığı: 27 ft (≈ 8,2 m)
Kuru ağırlık: 500 lb (≈ 1100 kg)
Motor: Tek turbofan (≈ 000 lbf itki)
fırlatma ağırlığı: 6.000 lb (≈2700 kg)
Yük kapasitesi:
- Dahili: 600 lb (≈270 kg)
Orta/harici: 600 lb (≈270 kg)Seyir hızı: ~0,72 Mach
Operasyonel irtifa: 50 ft (≈15 m) AGL – 000 ft (≈13,7 km)MSL
Komuta & kontrol: Manuel / önceden programlanmış
menzil: ≈ 3.000 deniz mili (≈5,5 km)

Stealth ve Otonom Yarışı: MQ-58 Valkyrie ve Kızılelma Karşılaştırması

XQ-58A Valkyrie, düşük maliyetli ve “harcanabilir/affedilebilir” bir loyal wingman olarak; F-35, F-22 gibi insanlı savaş uçaklarıyla birlikte uçmak, keşif-gözetleme yapmak, elektronik/sensör desteği sağlamak ve gerektiğinde sınırlı taarruz icra etmek üzere kurgulanmıştır. Yapay zekâ destekli görev icrası, sürü/kol uçuşuna entegrasyon ve ağ- merkezli harekât bu konseptin temelini oluşturur.

Kızılelma ise farklı bir ekseni temsil eder. Bağımsız muharebe icrası, gelişmiş taarruz kabiliyeti ve hava-hava angajmanları öncelikli olacak şekilde geliştirilmiştir. Dahili ve harici istasyonlarda XQ-58A’ya kıyasla daha yüksek faydalı yük taşıyabilmesi, AESA radar ve entegre sensör-silah mimarisiyle algıla–karar ver–vur döngüsünü tek başına tamamlayabilmesi Kızılelma’nın belirgin avantajlarıdır.

Hız bakımından iki platform transonik rejimde birbirine yakındır (XQ-58A ~0,72 Mach; Kızılelma ~0,6–0,9 Mach). İrtifa tarafında da her ikisi ~45.000 ft (≈13,7 km) seviyelerine ulaşabilmektedir. Ancak deniz konuşlu operasyonlar kritik bir ayrım noktasıdır: Kızılelma, uçak gemisi benzeri kısa pistli gemilerden kalkış-iniş yapabilecek şekilde tasarlanırken; XQ-58A bu tür görevleri hedeflemez.

Özetle; XQ-58A Valkyrie insanlı platformların etkinliğini artıran, maliyet-etkin bir destekleyici/sensör-taşıyıcı loyal wingman rolünde konumlanır. Kızılelma ise yüksek riskli görevleri tek başına üstlenebilen, hava-hava muharebelerine girebilen ve deniz konuşlu harekâta uyumlu bir insansız savaş uçağı olarak daha geniş ve iddialı bir görev kümesini hedefler. Bu çerçevede kalite, görev derinliği ve muharebe özerkliği bakımından Kızılelma belirgin biçimde öne çıkmaktadır.