MKE BORAN Obüsü ile Envanterden İhracata Uzanan Bir Mühendislik Başarısı
Times Of Defence Yazarı – Öğr. Gör. Ömer Memoğlu – 26 Ocak 2026
Türk savunma sanayii firmalarımız millî mühendislik kabiliyetleriyle Türkiye Yüzyılı/Türk Devri vizyonunu hayata geçirmek adına çalışmalarına aralıksız/hız kesmeden devam ediyor. Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) de sahip olduğu köklü gelenek, asırlık tecrübe ve mühendislik başarılarıyla adından söz ettirmeye, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) ihtiyaçları doğrultusunda silah ve sistemler geliştirmeye, yerli ve millî platformlar geliştirerek bu platformları dost ve kardeş ülkelere ihraç etmeye ve bu yolla küresel güvenlik mimarisine “daha adil bir dünyanın mümkün olduğu” vizyonunu aktaran katkılar sunmaya, Türkiye’nin adeta bir barış ihracatı gerçekleştiren aktöre dönüşümüne katkı sunmaya devam ediyor.
Türk savunma sanayiinin son dönemde ortaya koyduğu en dikkat çekici kara sistemlerinden birisi olan MKE BORAN 105 mm Havadan Taşınabilir Hafif Çekili Obüs, ihracat potansiyeli yüksek sistemlerden biri. İlk olarak 2021 yılında TSK’nın envanterine dâhil olan sistem, 2024 yılında ise Bangladeş ordusunun envanterine dâhil olarak cumhuriyet tarihinin ilk obüs ihracatı başarısını kazanmamızı sağladı.
Bu çalışma kapsamında 2021 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) envanterine giren MKE BORAN obüsünün teknik olarak incelenmesi ve sistemin ihracat potansiyelinin üzerinde durulması amaçlanmaktadır.
Operasyonel İhtiyaçlar ve Doktrinsel Konumlandırma
MKE tarafından geliştirilen BORAN obüsü 2021 yılında TSK’nın envanterine dâhil oldu. TSK’nın ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen bu sistem, TSK’nın iç güvenlik ve hava destekli operasyonlarında başarıyla kullanıldı ve esasen komando tugayları için özel olarak tasarlandı. MKE BORAN’nın kısa sürede sahadaki üstün performans kabiliyeti, ihracat başarısı/potansiyeli ve uluslararası karşılaştırmalı atış faaliyetlerinde sergilediği üstün performans onu rakiplerinden ayıran özellikleri kapsamında kısa sürede küresel ölçekte dikkat çeken bir topçu sistemi hâline getirdi.
MKE BORAN obüsü TSK’nın özellikle iç güvenlik operasyonları, hava indirme operasyonları ve komando tugaylarının ateş desteği ihtiyaçları göz önünde bulundurularak tasarlanmış olup, asimetrik tehdit ortamlarında ve dağlık/erişimi zor coğrafyalarda hızlı konuşlanabilme, kısa sürede ateş gücü üretebilme gibi dikkat çekici özelliklerine sahip. 2025 yılının Mayıs ayında Malezya’da gerçekleştirilen test atışları kapsamında rakiplerine kıyasla üstün bir performans sergilemiş ve 46 saniyede 12 atış gerçekleştirerek diğer aktörlerin obüs sistemlerine karşı maliyet-etkin, seri, performans üstünlüğüne sahip bir sistem olarak uluslararası ölçekte dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır.
MKE BORAN’ın dünyanın en hafif obüslerinden biri olması ve havadan Sikorsky S-70 ya/da Chinook helikopterler ile kolayca taşınabilmesi sayesinde sistemin klasik çekili obüslerin sınırlı manevra kabiliyetini aşarak topçu birliklerine yüksek hareket serbestisi kazandırdığı görülmektedir. Bununla birlikte sistem karadan da ağır yük taşıma kabiliyetine sahip araçlar ile istenilen noktaya kolaylıkla taşınabilmekte ve 1 dakikadan kısa süre içerisinde atışa hazır hâle gelebilmektedir. MKE BORAN’ın teker üzerinde atış yapabilme özelliği de sistemi rakiplerinden ayıran özellikleri arasında dikkat çekmektedir.
Teknolojik Mimari ve Sistem Bütünlüğü
MKE BORAN obüsünün başarısının ve ihracat potansiyelinin temelinde aslında MKE’nin asırlık tecrübesi, köklü deneyimi ve ağır silah üretimindeki tecrübesi yatmakta, MKE bu üstün tecrübesini modern atış kontrol teknolojileri de bütünleştirerek fark yatmaktadır. GPS destekli Atış Kontrol Sistemi, panoramik dürbün ve hızlı mevzilenme kabiliyeti ile MKE BORAN, klasik sistemlere kıyasla sahada daha esnek, etkili ve hızlı çözüm sunarken; hedef tespiti, doğruluk ve reaksiyon süresi bakımından da modern standartları (modern muharebe sahasının ihtiyaçlarına yanıtları) yakalaması bakımından dikkat çekmektedir.
MKE BORAN’ın geleneksel mevzilenme konseptlerinden bağımsız şekilde çalışabiliyor olması sahada öngörülemeyen yeni koşullara/durumlara daha hızla adapte olmasına imkân sunmakta, bu da sahada oyun değiştiren bir etki oluşturmaktadır. Sistemin üstün performansı, maliyet-etkinliği ve bütüncül mimarisi, onu farklı coğrafyalarda ve değişken iklim şartlarında yüksek görev sürekliliği göstermesi açısından dikkat çeken bir çözüm olarak ön plana çıkarmaktadır.
Teknik Özellikler
MKE BORAN obüsü 105 mm çapında ve 30 kalibre uzunluğundadır. Atış Kontrol Sistemi dâhil yaklaşık 1775 kilogram ağırlığında olan MKE BORAN dünyanın en hafif obüslerinden biri olma özelliğini taşımaktadır. Maksimum menzili deniz seviyesinde 17 kilometreyi aşmakta ve dakikada 6 atım yapabilme kapasitesine sahiptir.
Sistemin -3° ile +70° arasında yükseliş, 8° sağ ve 8° sol yanca atış kabiliyeti bulunmaktadır. Beş personel ile görev yapabilen BORAN, bir dakikadan kısa sürede mevzi alarak atışa hazır hâle gelebilmektedir. -32 °C ile +44 °C arasında değişen sıcaklıklarda sekiz saat kesintisiz görev icra edebilmekte; Sikorsky S-70 ve Chinook helikopterleri ile havadan, çeşitli hafif araçlar ile de karadan taşınabilmektedir.
İhracat Başarısı ve Uluslararası Rekabet Gücü
MKE BORAN’ın 2021 yılında TSK’nın envanterine dâhil olmasını takiben 2024 yılında Bangladeş ordusuna gerçekleşen ihracatının Cumhuriyet tarihinin ilk obüs ihracatı olması bakımından sembolik ve stratejik bir dönüm noktası olduğunu ifade etmek gerekir. Bu teslimatı takiben 2025 yılının Mayıs atında Malezya’da düzenlenen çok uluslu atış faaliyetlerinde farklı ülkelerin obüs sistemlerinin de bulunduğu sahada yapılan karşılaştırmalı değerlendirmelerde BORAN’ın 46 saniyede 12 atış gerçekleştirmesi, sistemin atış hızı ve performans üstünlüğünün uluslararası ölçekte teyit edilmesini sağlamıştır.
2025 yılında ise ilk Avrupa ihracatı olan Kuzey Makedonya’ya yapılan teslimat ile BORAN’ın performans üstünlüğü ile rakiplerini alt ederek Avrupa pazarında da kabul gören/tercih edilen bir çözüm hâline geldiği görülmektedir.
Sonuç Yerine: Operasyonel Başarıdan Stratejik İhracata Uzanan Bir Sistem Hikâyesi
MKE BORAN 105 mm Havadan Taşınabilir Hafif Çekili Obüs, Türk savunma sanayiinin son yıllarda ulaştığı mühendislik, tasarım ve sistem entegrasyonu seviyesini somut biçimde ortaya koyan önemli bir kara sistemi olarak dikkat çekiyor. TSK’nın operasyonel ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen BORAN; hafifliği, havadan taşınabilirliği, kısa sürede mevzilenme ve yüksek atış kabiliyeti gibi özellikleriyle modern muharebe sahasının gereksinimlerine etkin çözümler/yanıtlar üreten bir sistem olarak öne çıkıyor.
2021 yılında TSK’nın envanterine dâhil olmasıyla birlikte operasyonel sahada elde edilen tecrübe ile 2025 yılının Mayıs ayında Malezya’da gerçekleştirilen diğer aktörlerin obüslerinin de yer aldığı karşılaştırmalı atış faaliyetlerinde MKE BORAN’ın sergilediği üstün performans onu rakiplerinden ayırıyor. Öte yandan MKE BORAN’ın Bangladeş (2024) ve Kuzey Makedonya’ya (2025) gerçekleştirilen ihracatları da Türkiye’nin savunma sanayii alanında ulaştığı ihracat kabiliyetinin ve uluslararası rekabet gücünün geldiği noktayı açık biçimde göstermektedir.
2024 yılında Bangladeş ordusunun envanterine dâhil olması ile MKE BORAN’ın Cumhuriyet tarihinin ilk obüs ihracatı olma kazanımını elde etmesi sistemin stratejik ve sembolik bir önem taşımasını sağlıyor. MKE’nin asırlık tecrübesi ile modern teknolojiyi buluşturan yaklaşımı sayesinde sistemin maliyet-etkinliği, performans üstünlüğü ve güvenilirliği göz önünde bulundurulduğunda küresel pazarda obüs ihracatında MKE BORAN tercih edilen bir çözüm hâline geliyor.
Bu çerçevede BORAN obüsü Türkiye’nin savunma sanayiinde tasarlayan/üreten ve ihraç eden bir aktör olarak (mühendislikten ihracata) küresel güvenlik mimarisine katkı sunmaya devam ediyor.
