Bir Tasarım Detayından Fazlası: Uçak Pencerelerinin Hayati Geometrisi
📌 Times of Defence Konuk Yazar Öğrenci: Yiğit Eren Özer – İstinye Üniversitesi Uçak Teknolojisi Önlisans Programı
1️⃣ Uçaklar seyir irtifasında basınç farklılığına maruz kaldığı için köşeli pencere tasarımları yapısal zayıflık oluşturur ve bu nedenle yuvarlak pencereler tercih edilir.
2️⃣ Yuvarlak ve oval pencere geometrisi, basınç kaynaklı gerilmelerin köşelerde yoğunlaşmasını engelleyerek gövde üzerinde daha dengeli bir yük dağılımı sağlar.
3️⃣ 1950’li yıllarda yaşanan de Havilland Comet kazalarında, kare pencere köşelerinde yoğunlaşan gerilmelerin tekrarlı kabin basıncı döngüleriyle metal yorgunluğuna yol açtığı ve bunun gövdenin havada parçalanmasına neden olduğu tespit edilmiştir.
4️⃣ Günümüzde uçak pencereleri yalnızca geometrisiyle değil, çok katmanlı akrilik–polikarbonat yapısı ve basınç, darbe ile kuş çarpması testlerinden geçirilerek sertifikalandırılması sayesinde yolcu kabininde ilave bir güvenlik bariyeri görevi de üstlenmektedir.
5️⃣ Yuvarlak ve oval pencere tasarımı, günümüz uçaklarında yapısal dayanıklılığı artıran, basınç gerilmelerini dengeli dağıtan ve uçuş emniyetini doğrudan etkileyen bir standart hâline gelmiştir.
🔎 Kaynaklar:
• TÜBİTAK Bilim Genç – Uçak Pencerelerinin Oval Olmasının Sebebi Nedir?
• ScienceDirect – Aircraft Windshields and Structural Stress
• ScienceAlert – The Scientific Reason Airplane Windows Are Round
• Havayolu101 – Uçakların Pencereleri Neden Köşeli Değildir?
• Ucaklar.org – Uçakların Pencereleri Neden Yuvarlaktır?
