Gök Vatan’ın Muhafızı: AKSUNGUR (ANKA-2) ve Küresel Rakipleri

Times of Defence Konuk Yazarlar:

Özgür SULHAN- İstinye Üniversitesi Uçak Teknolojisi Önlisans Öğrencileri

Faruk TOY- İstinye Üniversitesi Uçak Teknolojisi Önlisans Öğrencileri

Erdem ÇELİK- İstinye Üniversitesi Uçak Teknolojisi Önlisans Öğrencileri

Türkiye’nin insansız sistemler yolculuğunda ANKA mirasının üzerine inşa edilen çift motorlu dev AKSUNGUR, sadece havada kalış süresiyle değil, çoklu görev yetenekleriyle de sınıfındaki dengeleri değiştiriyor. Küresel rakipleri MQ-9 Reaper, Heron TP ve hibrit yapılı Firebird karşısında Aksungur nerede duruyor?

ANKA’DAN DOĞAN GÜÇ

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), orta irtifa uzun havada kalış (MALE) sınıfındaki tecrübesini ANKA projesiyle olgunlaştırdıktan sonra, sahaya çok daha ağır bir oyuncu sürdü: AKSUNGUR (ANKA-2). İlk uçuşunu gerçekleştirdiği andan itibaren sadece bir gözetleme platformu olmadığını, aynı zamanda bir uçan cephanelik ve deniz karakol istasyonu olduğunu kanıtladı.

SİHA teknolojilerinin MALE/HALE sınıfında rekabet artık sadece uçmakla ilgili değil; ne kadar süre havada kaldığınız, ne kadar yük taşıdığınız ve bu yükü ne kadar akıllı kullandığınızla ilgili.

Aksungur’u rakiplerinden ayıran en kritik özellik, sadece kara hedeflerini değil, sonobuoy atış yeteneği ile deniz altındaki tehditleri de dinleyebilen bir Deniz Karakol Uçağı’na dönüşebilmesidir.

Şekil 1. Aksungur (ANKA-2)

TEKNİK DERİNLİK

Aksungur, sadece bir uçak değil, yedekli sistem mimarisiyle uçan bir bilgisayar. DO-178B uyumlu yazılım ve DO-254 uyumlu donanım standartlarına sahip olan platform, sivil havacılık güvenliği seviyesinde bir güvenilirlik sunuyor.

• Buz Önleme (De-Icing) Sistemi: Rakiplerinin birçoğunun aksine Aksungur, kanat ve motor girişlerinde bulunan buz önleme sistemi sayesinde zorlu hava koşullarında ve buzlanma riskinin olduğu irtifalarda kesintisiz görev yapabiliyor.
• Tam Otonom Operasyon: Taksi, kalkış, seyir ve iniş aşamalarının tamamını operatör müdahalesi olmadan gerçekleştirebiliyor. Çift yedekli otomatik uçuş kontrol sistemi, olası bir arıza durumunda görevi devralarak platformu emniyetle üsse döndürüyor.
• Link Menzili: Görüş hattında (LOS) 250+ km, uydu kontrolü (SATCOM) ile 5.000+ km menzile ulaşarak küresel operasyon yeteneği sunuyor.

SAVAŞIN ÖTESİNDE: SİVİL GÜÇ VE AFET DESTEĞİ

Aksungur’u sadece bir savaş makinesi olarak tanımlamak eksik kalır. TUSAŞ tarafından geliştirilen modüler faydalı yük kapasitesi, ona insani yardım rollerinde de eşsiz bir yer açıyor.

• Uçan Baz İstasyonu: Deprem ve sel gibi afetlerde, üzerine entegre edilen baz istasyonu podu ile bölge üzerinde uçarak kesintisiz GSM iletişimi sağlayabiliyor. Bu özellik, Turkcell işbirliği ile sahada test edilmiş ve afet bölgelerinde kullanılmıştır.
• Yangınla Mücadele: Orman Genel Müdürlüğü envanterinde de görev yapan Aksungur, termal kameraları ile orman yangınlarını çok erken safhada tespit edip koordinat vererek Yeşil Vatan’ın da savunmasını üstleniyor.

KÜRESEL ARENA: AKSUNGUR RAKİPLERİNE KARŞI

1. Northrop Grumman Firebird (ABD) vs. AKSUNGUR

Northrop Grumman’ın İsteğe Bağlı İnsanlı (OPV) konseptiyle geliştirdiği Firebird, hem pilotlu hem pilotsuz uçabilme yeteneğiyle dikkat çeken ilginç bir tasarımdır. Ancak tek piston motorlu yapısı ve pazar belirsizliği onu Aksungur’dan ayırır.

• Aksungur’un Avantajı: Kararlılık ve İrtifa. Firebird, 30.000 feet tavan irtifasına ve tek motora sahipken, Aksungur çift motoruyla 40.000 feet’e çıkarak hava savunma sistemlerinden daha uzak güvenli bir irtifada görev yapar.

Şekil 2. Northrop Grumman Firebird

2. IAI Heron TP (İsrail) vs. AKSUNGUR

İsrail’in stratejik İHA’sı Heron TP, Aksungur ile benzer bir gövde yapısına (çift bom) ve role sahiptir.

• Aksungur’un Avantajı: Çoklu Görev Esnekliği. Heron TP daha çok stratejik gözetleme odaklıyken, Aksungur taarruz yeteneğini kanıtlanmış yerli mühimmat ailesiyle (ROKETSAN) birleştirir. Ayrıca Aksungur’un TEBER ve KGK (Kanatlı Güdüm Kiti) entegrasyonu, ona bir F-16’nın yapacağı hassas vuruş görevlerini çok daha düşük maliyetle yapma imkanı verir.

Şekil 3. IAI Heron TP

3. General Atomics MQ-9 Reaper (ABD) vs. AKSUNGUR

MALE sınıfının atası sayılan MQ-9 Reaper, tek turboprop motoruyla daha yüksek hızlara (480 km/s) ve daha ağır yük kapasitesine (1.700 kg) sahiptir.

• Aksungur’un Avantajı: Verimlilik ve Maliyet. Reaper’ın işletme maliyetleri ve yakıt tüketimi oldukça yüksektir. Aksungur ise PD170 motorlarının yakıt verimliliği sayesinde havada çok daha uzun süre (Reaper ~27 saat, Aksungur 50 saat) kalarak kesintisiz istihbarat (ISR) sağlar.

Şekil 4. General Atomics MQ-9 Reaper

VERİLERİN SAVAŞI: RAKAMLAR NE SÖYLÜYOR?

Gökyüzündeki bu devlerin teknik verilerini yan yana koyduğumuzda, her platformun farklı bir tasarım felsefesini temsil ettiğini görüyoruz.

Motor ve Güç Mimarisi: Rakipler arasında en belirgin fark motor konfigürasyonunda ortaya çıkıyor. ABD’li MQ-9 Reaper ve İsrailli Heron TP, tek bir güçlü turboprop motora güvenirken, Aksungur çift motorlu (TEI-PD170 Dizel) mimarisiyle ayrışıyor. Çift motor, Aksungur’a deniz aşırı görevlerde ekstra bir uçuş emniyeti sağlıyor; bir motor arızalansa bile diğeriyle üsse dönebilme kabiliyeti sunuyor.

Faydalı Yük ve Kapasite: Yük taşıma kapasitesinde ise ağır sıklet unvanı rakiplerde kalıyor. Heron TP (2.700 kg) ve MQ-9 Reaper (1.700 kg), Aksungur’un 750 kg+ kapasitesine göre daha fazla mühimmat veya sensör taşıyabiliyor. Ancak burada Türk savunma sanayiinin akıllı mühimmat çözümleri devreye giriyor. Aksungur; MAM-L, MAM-C, Cirit, L-UMTAS, TEBER-81, TEBER-82, KGK-SİHA-82 ve Minyatür Bomba gibi geniş bir yelpazeyi kullanabiliyor.

Kanat ve İrtifa: Kanat açıklığı, bir planör gibi havada süzülme yeteneğini belirler. Heron TP 26 metrelik dev kanatlarıyla liderliği elinde tutarken, Aksungur 24 metre ile hemen arkasından geliyor. Bu geniş kanatlar, her iki platformun da MQ-9 (20m) ve Firebird (20m)’den daha verimli süzülmesini sağlıyor.

STRATEJİK BAKIŞ: MAVİ VATAN’IN GÖZÜ

Aksungur’u sadece rakipleriyle kıyaslamak haksızlık olur; çünkü o kendi sınıfını yaratıyor. TUSAŞ’ın platforma entegre ettiği Sonobuoy (Ses şamandırası) atma ve dinleme yeteneği, Aksungur’u dünyada bu kabiliyete sahip çok az sayıdaki İHA’dan biri yapıyor. Ayrıca SAR/GMTI-ISAR radar yükleri ile bulut üstünden dahi keşif yapabiliyor.

Normalde insanlı karakol uçaklarının (P-72 veya P-3 Orion gibi) yaptığı denizaltı savunma harbi (DSH) görevlerinin bir kısmını üstlenebilmesi, Ege ve Doğu Akdeniz’de dengeleri değiştiren bir kuvvet çarpanı etkisidir.

SONUÇ

TUSAŞ Aksungur, bir prototip olmanın ötesine geçerek sahada rüştünü ispatlamış, seri üretime geçmiş ve ihracat başarısı yakalamış bir platformdur. Rakipleri daha hızlı veya daha ağır olabilir; ancak Aksungur, Maliyet-Etkinlik-Dayanıklılık üçgeninde en optimum noktayı yakalamış görünüyor. Firebird gibi deneysel kalan veya Reaper gibi yüksek maliyetli platformların aksine Aksungur, sürdürülebilir bir hava gücü sunmaktadır.

Özellikle yerli motor ve yerli mühimmat bağımsızlığı, ambargo veya kısıtlama risklerini sıfıra indirerek, Aksungur’u dost ve müttefik ülkeler için MQ-9’un en güçlü, erişilebilir ve modern alternatifi haline getiriyor.

Şekil 5. Poster Sunumumuz 

KAYNAKÇA

• General Atomics Aeronautical Systems. (n.d.). MQ-9A Reaper. https://www.ga-asi.com/remotely-piloted-aircraft/mq-9a
• (n.d.). Heron TP MALE UAV. https://www.iai.co.il/p/heron-tp
• (2020). Firebird: Flexibility to meet the mission. https://www.northropgrumman.com/what-we-do/air/firebird
• Türk Havacılık ve Uzay Sanayii. (n.d.). Aksungur: Yüksek faydalı yük kapasitesi. https://www.tusas.com/urunler/iha/yuksek-faydali-yuk-kapasitesi/aksungur
• TEI (TUSAŞ Motor Sanayii). (n.d.). TEI-PD170 Turbodizel Havacılık Motoru. https://www.tei.com.tr/urunler/tei-pd170-turbodizel-havacilik-motoru
• (2021). AKSUNGUR İHA Envantere Girdi. https://www.savunmasanayist.com/aksungur-iha-envantere-girdi/