USS Nimitz CVN-68 ve Türkiye’nin Milli Uçak Gemisi Projesi MUGEM – Nükleer mi, COGAG mı? Karşılaştırmalı Analizi

Times of Defence Yazarı – Mehmet Uslu – 09 Şubat 2026

USS Nimitz (CVN-68): Yüzen Kale

ABD Donanması’nın nükleer enerjiyle çalışan uçak gemilerinin öncüsü olan USS Nimitz, dünyanın en büyük savaş gemilerinden biri olarak kabul edilmektedir. İsmini II. Dünya Savaşı Pasifik Filosu Komutanı Amiral Chester W. Nimitz’den almıştır.

Tarihçe ve Hizmet Süreci

İnşa ve Göreve Başlama: 1968 yılında kızağa konulan gemi, 1972’de denize indirilmiş ve 3 Mayıs 1975’te resmen hizmete girmiştir.
Operasyonel Geçmiş: İran rehine krizi (1979), Körfez Savaşı (Çöl Fırtınası), Irak ve Afganistan işgalleri gibi kritik olaylarda aktif rol almıştır. Hizmet süresinin sonuna yaklaşan geminin 2026 civarında emekliye ayrılması planlanmaktadır.

Teknik Özellikler ve Nükleer Enerji Sistemi

Boyutlar ve Deplasman: 332,8 metre uzunluğa, 76,8 metre genişliğe ve tam yükle yaklaşık 100.000 ton deplasmana sahiptir.
Nükleer Tahrik Sistemi: Gemi, gücünü iki adet Westinghouse A4W nükleer reaktöründen alır. Bu reaktörler, suyu ısıtarak buhar üretir ve bu buhar dört adet türbini döndürerek şaftlara güç verir.

◦ Avantajları: Bu sistem gemiye 30 knot (yaklaşık 56 km/s) üzerinde hız ve sınırsız menzil sağlar. Yakıt ikmali yapmadan 20-25 yıl çalışabilir.

◦ Lojistik Avantaj: Gemi kendi yakıtını taşımak zorunda olmadığı için, uçak yakıtı ve mühimmat için çok daha geniş bir depolama alanına (yaklaşık 11 milyon litre uçak yakıtı) sahiptir.

Askeri Teçhizat ve Personel

Hava Gücü: Nimitz, yaklaşık 90 adet sabit kanatlı uçak ve helikopter taşıyabilir. Filosunda F/A-18 Hornet/Super Hornet savaş uçakları, EA-18G Growler elektronik harp uçakları ve E-2 Hawkeye erken uyarı uçakları bulunur.
Silah Sistemleri: Gemi savunması için Sea Sparrow füzeleri, RIM-116 RAM füzeleri ve Phalanx CIWS (yakın hava savunma) sistemleri mevcuttur.
Personel: Gemi mürettebatı (yaklaşık 3.200) ve hava kanadı personeli (yaklaşık 2.480) ile birlikte toplamda 5.000-6.000 kişilik bir “yüzen şehir” nüfusuna sahiptir.

Türkiye’nin Milli Uçak Gemisi Projesi (MUGEM)

TCG Anadolu’nun ardından Türk Deniz Kuvvetleri’nin açık denizlerdeki caydırıcılığını artırmak amacıyla başlatılan MUGEM, tamamen yerli tasarım ve üretim kabiliyetlerine odaklanan stratejik bir proje olarak karşımıza çıkmaktadır.

Proje Detayları ve Tarihçe

Başlangıç: MUGEM’in tasarımı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Dizayn Proje Ofisi (DPO) tarafından yapılmıştır. Geminin inşası için ilk sac kesimi 2 Ocak 2025 tarihinde İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nda gerçekleşmiştir.
Hedeflenen Tarih: Geminin 2027-2028 yıllarında denize indirilmesi ve donatım süreçlerinin ardından 2030 yılına kadar envantere girmesi hedeflenmektedir.

Teknik Özellikler

Boyutlar: 285 metre uzunluk, 72 metre genişlik ve 10,1 metre su çekimine (draft) sahip olacaktır.
Deplasman: Tam yüklü ağırlığının 60.000 ton olması planlanmaktadır.
Tahrik Sistemi: Nükleer değil, konvansiyonel bir sistem olan COGAG (Kombine Gaz ve Gaz) kullanacaktır. 4 adet LM2500 gaz türbini ile 25 knot hıza ulaşması ve 10.000 deniz mili menzile sahip olması öngörülmektedir.

Hava Gücü ve Silah Sistemleri

Hava Aracı Kapasitesi: 20’si güvertede, 30’u hangarda olmak üzere toplam 50 hava aracı taşıması planlanmaktadır.

◦ STOBAR Sistemi: Gemi, uçakların kendi gücüyle kalkmasını sağlayan bir rampa (ski-jump) sistemine (STOBAR) sahip olacaktır. Ancak modüler rampa söküldüğünde CATOBAR (mancınık) sistemine dönüşebilecek bir esneklikte tasarlanmaktadır.

◦ Uçak Filosu: İnsanlı ve insansız platformların bir arada kullanımı hedeflenmektedir. KAAN (deniz versiyonu), HÜRJET, Bayraktar TB3, KIZILELMA ve ANKA-III gibi yerli hava araçları gemide konuşlandırılacaktır.

Silahlar: Öz savunma için 32 hücreli MİDLAS (Milli Dikey Atım Sistemi) ve 4 adet GÖKDENİZ yakın hava savunma sistemi bulunacaktır.

Donanmaya Katkıları

MUGEM, Türk Donanması’nın en büyük gemisi olacak ve TCG Anadolu’dan yaklaşık üç kat daha büyük bir kapasite sunacaktır. “Mavi Vatan”ın sınırlarını aşarak Türkiye’ye okyanuslarda güç aktarımı (power projection) yeteneği kazandıracak ve stratejik caydırıcılığı artıracaktır.

Karşılaştırmalı Analiz: USS Nimitz vs. MUGEM

Farklılıklar ve Avantaj/Dezavantajlar

Güç ve Menzil: USS Nimitz, nükleer enerjinin sağladığı sınırsız menzil avantajına sahiptir. MUGEM ise yakıt ikmali gerektiren konvansiyonel bir motora sahiptir. Nükleer gemilerin üretimi ve bakımı çok daha maliyetli ve teknolojik olarak karmaşıktır, ancak operasyonel süreklilikleri yüksektir.

Kalkış Teknolojisi: Nimitz, ağır yüklü uçakları fırlatmak için mancınık (CATOBAR) kullanır. MUGEM ise ilk etapta daha basit ve düşük maliyetli olan rampa (STOBAR) sistemini kullanacaktır. Ancak MUGEM’in insansız hava araçlarına (SİHA) odaklanması, modern savaş doktrinlerinde Türkiye’ye asimetrik bir avantaj sağlayabilme potansiyeli taşımaktadır.

Maliyet ve Üretim: Nimitz gibi bir “süper gemi” devasa bütçeler gerektirirken, MUGEM Türkiye’nin kendi imkanlarıyla, %70’in üzerinde yerlilik oranıyla ve daha yönetilebilir maliyetlerle inşa edilmektedir. Buna karşın USS Nimitz’in günümüz üretim maliyeti yaklaşık 12 milyar dolarlık bir üretim maliyeti ortaya çıkarken Türkiye’nin Milli Uçak Gemisi projesi maliyeti yaklaşık 3 milyar dolar olması beklenmektedir. Üretim maliyetleri kullanım alanları operasyonel gereksinimler değişen muharebe sahası doktrinleriyle farklılıklar göstermektedir.

Yazar Yorumu: USS Nimitz, Soğuk Savaş döneminin güç sembolü ve küresel hakimiyet aracı iken; MUGEM, Türkiye’nin bölgesel güçten küresel aktörlüğe geçiş sürecindeki en önemli stratejik adımlarından biridir. MUGEM, özellikle SİHA ve yeni nesil milli savaş uçaklarının entegrasyonu ile dünyada hibrit hava gücü konseptine öncülük etme potansiyeline sahiptir. Değişen muharebe sahası ve yüksek hızda devam eden teknolojik gelişmeler ışığında insansız sistemlerin artması otonom, yapay zeka destekli kara, deniz, hava sistemlerinin entegrasyonu ile düşük maliyetli çözümler, seri üretimin artırılması ile yenilikçi çözümlerin ortaya çıkarılması yüksek maliyetli silah sistemlerin imhasının imkanlarının vuku bulması Türkiye’nin izlediği stratejinin doğruluğunu kanıtlar niteliktedir. İlmek ilmek dokunan günümüz ve geleceğin stratejilerine sahip Türkiye küresel güç olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir. Pruvanız neta, dümeniniz viya, rüzgarınız kolayına, bahtınız açık olsun.