Türkiye’nin Gökyüzünde Stratejik Seyir Füzesi Hamlesi: SOM-J

Times of Defence Yazarı – Mehmet USLU – 27 Mart 2026

SOM-J seyir füzesi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (TÜBİTAK SAGE) tarafından milli imkânlarla tasarlanıp geliştirilmiş olup, füzenin seri üretimi ROKETSAN ortaklığında gerçekleştirilmektedir. Hâlihazırda Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan Stand-Off Mühimmatı (SOM) teknolojisi üzerine inşa edilen SOM-J, mevcut füzelere kıyasla görece daha kompakt bir yapıda ve gelişmiş yeteneklerle tasarlanmıştır.

Geçmişten günümüze süregelen geliştirme ve test aşamalarının en kritik noktalarından biri yakın zamanda aşılmıştır. F-16 savaş uçağından atılarak canlı harp başlığıyla gerçekleştirilen son test atışında, SOM-J deniz yüzeyindeki hedefini tam isabetle vurarak yüksek hassasiyet kabiliyetini kanıtlamıştır. Bu son başarılı testin ardından füzenin doğrulama süreci tamamlanmış olup, Roketsan tarafından seri üretimine geçilmektedir.

SOM-J, yoğun bir şekilde korunan kara ve sabit/hareketli deniz hedeflerine karşı taarruz görevleri icra etmek üzere geliştirilmiştir. Muharebe sahasında Türk ordusuna katacağı başlıca avantajlar şunlardır:

• Düşük Görünürlük (Stealth) ve Yüksek Beka: Düşük radar izi ve alçaktan uçuş kabiliyeti sayesinde düşman hava savunma sistemlerinden (radar ve füzeler) kaçınarak hedefine gizlice ulaşabilmektedir.
• Ağ Destekli Harekât ve Veri Bağı: Çift yönlü veri bağı sistemi, füzeye atış sonrasında bile müdahale imkânı tanır. Operatörler uçuş sırasında hedef güncelleme, fırsat hedeflerine angajman veya görev iptali gibi kritik kararları uygulayabilmektedir.
• Gelişmiş Navigasyon ve Karşı Tedbirlere Dayanıklılık: Küresel Konumlama Sistemi (KKS), Ataletsel Navigasyon (ANS) ve Yeryüzü Referanslı Navigasyon (YRNS) gibi çok katmanlı yapısı, elektronik harp ve GPS karıştırmalarına karşı yüksek direnç sağlamaktadır.
• Hassas Vuruş: Kızılötesi görüntülemeli (IIR) arayıcı başlığı ve otomatik hedef algılama sistemi sayesinde hedefini otonom olarak tanır ve milimetrik hassasiyetle imha eder.

Bu özellikler, SOM-J’yi Türk Hava Kuvvetleri için operasyonel esnekliği artıran son derece stratejik bir güç çarpanı ve caydırıcı bir unsur haline getirmektedir.

Teknik Özellikleri SOM-J’nin paylaşılan resmi teknik verileri şu şekildedir:

• Uzunluk: ~ 3.9 metre
• Ağırlık: ~ 540 kg (Bazı kaynaklarda ~500 kg olarak da ifade edilmektedir)
• Menzil: 275 km (150 deniz mili)
• Hız: Yüksek ses altı (High Subsonic)
• Harp Başlığı: ~ 140 kg, Yüksek patlayıcılı parçacık etkili ve zırh delici/kısmi delici
• Güdüm Sistemleri: ANS, KKS, YRNS, GRNS (Görüntü Referanslı Navigasyon Sistemi) ve OHA (Otomatik Hedef Algılama)
• Arayıcı Başlık: Kızılötesi Görüntüleyici Arayıcı (IIR)

Kullanılabilecek Platformlar (Uçak ve İHA/SİHA’lar) SOM-J, özellikle 5. nesil savaş uçaklarının gövde içi (dâhili) silah istasyonlarına sığabilmesi ve standart kanat altı istasyonlarda da taşınabilmesi amacıyla kompakt tasarlanmıştır.

• İnsanlı Uçaklar: F-16 Fighting Falcon uçaklarında harici istasyonlarda kullanılmaktadır. Ayrıca Türkiye’nin 5. nesil milli savaş uçağı KAAN platformuna entegrasyonu tüm hızıyla sürmektedir. (Roketsan teknik broşüründe F-35 (JSF) uçakları da uyumlu platformlar arasında listelenmektedir).
• İnsansız Hava Araçları (İHA/SİHA): İnsansız savaş uçaklarının iç silah istasyonlarına uygun geliştirilen füzenin, Bayraktar KIZILELMA insansız savaş uçağına ve farklı SİHA’lara (örneğin AKINCI) entegrasyon çalışmaları eş zamanlı olarak devam etmektedir.

İhracat Potansiyeli:

SOM-J, “Evrensel Silah Arayüzü (UAI) Uyumluluğu” taşımaktadır. Evrensel silah arayüzüne uyumlu olması ve uluslararası standartlardaki NATO uçaklarına (F-16, F-35 vb.) entegre edilebilme özelliği, füzenin küresel pazardaki ihracat potansiyelini oldukça yüksek kılmaktadır. Dünyada gövde içi silah istasyonlarına sığabilen anti-gemi/kara seyir füzesi alternatifi sayısının az olması ve füzenin gerçek sahada kanıtlanmış özellikleri, Türkiye’nin savunma sanayii ihracatında SOM-J’yi önemli bir ürün haline getirmektedir.

Analiz Yorumu

SOM-J seyir füzesi; TÜBİTAK SAGE’nin Ar-Ge vizyonu ve Roketsan’ın üretim kabiliyetlerinin birleşimiyle ortaya çıkan, Türkiye’nin savunma sanayiinde ulaştığı teknolojik olgunluğun en somut göstergelerinden biridir. Canlı harp başlıklı testin başarıyla tamamlanıp seri üretime geçilmesi, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin derin darbe, deniz kontrol ve düşman hava savunmasını bastırma (SEAD/DEAD) yeteneklerinde yeni bir dönem başlatmaktadır. KAAN ve KIZILELMA gibi yeni nesil milli platformlarla entegre çalışacak olan bu sistem, sadece bugünün değil geleceğin ağ merkezli muharebe sahasında da Türkiye’ye stratejik caydırıcılık, yüksek beka ve diplomatik esneklik sağlayan eşsiz bir güç çarpanı olmaya devam edecektir.