Elektronik Harp Ortamlarında Hassas Vuruş: TUNGA Akıllı Mühimmat Sisteminin Değerlendirilmesi
Times Of Defence Yazarı – Öğr. Gör. Ömer Memoğlu – 25 Aralık 2025
21. yüzyılda değişen yoğunluklu çatışma ortamında entegre kabiliyetler geliştirmek ve yüksek angajman kabiliyetine sahip akıllı mühimmatların üretimi, hedefe yönelik nokta operasyonlar icra edebilmek için kritik bir önem taşıyor. Modern muharebe sahası artık yalnızca klasik ateş gücüne dayalı angajmanlara tabii değil; yüksek hassasiyetli, düşük görünürlüklü ve kullanıcı kontrollü sistemlerin öne çıktığı çok katmanlı bir yapıya sahip. Özellikle meskûn mahal operasyonları, artan asimetrik tehditler ve muharebe sahasındaki elektronik harp yoğunluğu da göz önüne alındığında mühimmat sistemlerinden yüksek tahrip gücünün yanında hedefi algılayabilmesi ve seçici angajman icra edebilmesi de beklenen kabiliyetler arasında.
Bu beklenti, süzülen ve güdümlü mühimmat sistemlerini ortaya çıkartarak bu mühimmat sistemlerini modern askerî doktrinlerin merkezine yerleştirdi. Bu kapsamda STM tarafından geliştirilen TUNGA Akıllı Mühimmat Sistemi, anti-personel görevler için tasarlanmış olup, GNSS ve görüntü tabanlı güdüm kabiliyetlerini bir arada sunan yeni nesil bir mühimmat çözümü olarak öne çıkıyor.
Otonom hassas taarruz yeteneğini kullanıcı kontrolüyle dengeleyen bu sistem, elektronik harp koşullarında dahi görev icra edebilmesi, modüler yapısı ve düşük akustik iziyle modern muharebe sahasının bu dönüşümüne yönelik ihtiyaçlara doğrudan yanıt veriyor. Bu çalışma kapsamında TUNGA Akıllı Mühimmat Sistemi’nin teknik özelliklerinin, operasyonel kullanım alanları/konseptlerinin ve sistemin askerî alanda doktrinsel etkilerinin analiz edilmesi amaçlanıyor.
Sistem Tanımı ve Operasyonel Çerçeve
TUNGA Akıllı Mühimmat Sistemi, modern muharebe sahasında anti-personel odaklı hassas taarruz ihtiyacına cevap vermek üzerine geliştirilmiş olmakla birlikte süzülen güdümlü mühimmat sınıfında yer almaktadır. STM tarafından geliştirilmiş olan sistem; asimetrik tehdit ortamları, meskûn mahal operasyonları ve kısa süreli-hedefe odaklı angajman gerektiren senaryolar için tasarlanmıştır.
TUNGA’nın otonom taarruz kabiliyetinin yanında kullanıcı kontrolünü de opsiyonel olarak sunması, sistemi hem insansız sistem doktrinleriyle uyumlu hâle getirmekte hem de human-in-the-loop yaklaşımını koruyan çok denklemli/çok boyutlu bir çözüme dönüştürmektedir. GNSS’li ve GNSS’siz ortamlarda görev icra edebilmesi sayesinde TUNGA Akıllı Mühimmat Sistemi, elektronik harp yoğunluğu yüksek muharebe alanlarında operasyonel olarak esnek görevler icra edebilmekte ve karşı tedbirlere dayanıklı bir taktik angajman aracı olarak da öne çıkmaktadır.
Teknik Özellikler ve Sistem Bileşenleri
TUNGA Akıllı Mühimmat Sistemi, süzülen mühimmat sınıfında yer almakta olup, kompakt ve optimize edilmiş bir yapıya sahiptir. Sistem 540 mm uzunluğa, 95 mm gövde çapına ve 105 mm harp başlığı çapına sahip olup, toplam kütlesi 3450 gramdır. Bunun 1750 gramlık kısmını 1980 parçacıklı anti-personel harp başlığı oluşturmaktadır.
Yaklaşma tapalı infilak kabiliyeti sayesinde mühimmat, hedefe belirlenen mesafede patlayarak yaklaşık 15×15 metrelik bir alanda etki meydana getirebilmektedir. Bu yapı farklı operasyonel senaryolarda ayarlanabilir patlama geometrisi ile kontrollü tahrip imkânı da sunmaktadır.
Sistemin algılama ve yönlendirme altyapısı incelendiğinde ise elektro-optik ve termal görüntüleme bileşenleri ile GNSS ve görüntü tabanlı güdüm kabiliyetlerini birlikte içerdiği görülmektedir. Elektro-optik kamera HD 720p çözünürlükte ve 10x optik yakınlaştırma yeteneğine sahipken, termal kamera 640×512 piksel çözünürlükte çalışmaktadır. TUNGA, GNSS destekli hassas hedefleme yeteneğinin yanı sıra, GNSS sinyallerinin kesintiye uğradığı ortamlarda da görüntüye dayalı yönlendirme ile görev icra edebilmektedir. Azami 30 dakikalık görev süresine sahip olan sistem, 300-800 metre irtifa bandında görev yapabilmekte ve hedefe yönelim sırasında 50-100 m/s aralığında düşüş hızlarıyla çalışabilmektedir.
Operasyonel Kullanım Konseptleri ve Taktik Esneklik
TUNGA’nın operasyonel konseptinin dizaynı incelendiğinde hızlı tepki gerektiren ve yüksek hassasiyet talep eden görevler üzerine inşa edilmiş olduğu görülmektedir. Bir dakikadan kısa sürede göreve hazır hâle gelebiliyor olması ise ani gelişen tehditlere karşı zaman üstünlüğü sağlamakta, bu durum da sahada esneklik kazandırmaktadır.
Optik hedef takibi ve kullanıcı tarafından seçilen hedefe angajman yeteneği sayesinde yanlış hedefleme riski minimize edilirken sistem, sivil-asker ayrımının kritik olduğu operasyonlarda ise kontrollü kuvvet kullanımına imkân sunmaktadır. Gece-gündüz görev icra edebilme kabiliyeti, rüzgâra karşı dayanıklılık gibi özellikleri sistemi meteorolojik etkileri minimize eden bir platforma dönüştürmektedir.
Bununla birlikte birden fazla mühimmatın eşgüdümlü kullanımı ile takım seviyesinde doygunluk etkisi oluşturulmakta ve geniş alanlarda etkili taarruz imkânına sahip olunabilmektedir. Sistemin kendini imha seçeneklerine sahip olması, görev güvenliği ve kontrol dışı risklerin minimize edilmesi açısından önemli bir emniyet katmanı sunmaktadır.
Teknolojik ve Doktrinsel Değerlendirme
TUNGA Akıllı Mühimmat Sistemi, klasik mühimmat anlayışından farklı bir boyut sunarak algıla-karar ver-taarruz et döngüsünü tek bir sistem bünyesinde bütünleştirmektedir. Görüntü tabanlı güdüm yeteneği GNSS karıştırmasına karşı dayanıklılık sağlarken, düşük akustik izi ve kompakt yapısı sistemin düşük fark edilirlik prensibini ortaya koymaktadır.
Modüler arayıcı başlık yapısı sistemin gelecekte farklı görev profillerine de uyarlanabilirliğini mümkün kılmakta, bu durum da sistemin teknolojik ömrünü uzatan bir unsur olarak öne çıkmaktadır.
Değerlendirme ve Gelecek Perspektifi
TUNGA Akıllı Mühimmat Sistemi anti-personel odaklı görevlerde yüksek hassasiyet icra edebilmekte, operasyonel esneklik sağlamakta ve elektronik harp ortamlarına dayanımı sayesinde kritik tüm gereksinimleri tek bir çözüm/platform altında birleştiren modern bir mühimmat sistemi olarak öne çıkmaktadır. GNSS ve görüntü tabanlı güdümün birlikte kullanılmasıyla sistemin farklı muharebe ortamlarına uyumu/sürekliliği mümkün hâle gelirken, sistemin modüler yapısı ise geleceğe yönelik yeni entegrasyon/geliştirme potansiyellerine imkân sunmaktadır.
Bu bağlamda TUNGA, taktik seviyede karar süresini kısaltan ve inisiyatifi sahaya aktaran bir mikro-taarruz mimarisi sunmaktadır. Düşük görünürlük, seçici angajman ve elektronik baskı/harp altında görev icra edebilme kabiliyeti, sistemi geleceğin parçalı, doygunluk temelli ve ağ destekli muharebe ortamlarında etkili bir kuvvet çarpanı olacağını göstermektedir.
