Kuantum Sensörlü Drone’lar: Suyun Altındaki Gizli Denizaltıları Nasıl Yakalıyor?

BİLİMSEL GERÇEKLER

Öğrt. Hatice Altındiş – Times of Defence Araştırmacısı – Matematik Öğretmeni – 01 Ağustos 2026

Geleneksel Manyetik Anomali Dedektörleri (MAD), Dünya’nın manyetik alan çizgilerinin yüzeye paralel uzandığı düşük enlemli bölgelerde geometrik kör noktalar barındırır ve denizaltı tespiti gibi operasyonlarda verimsizleşir.

Bu kısıtlamayı aşmak amacıyla geliştirilen yeni sistem, rubidyum atomlarının kuantum girişim etkilerinden yararlanan Tutarlı Popülasyon Tuzağı (CPT) tabanlı bir atomik manyetometre kullanmaktadır.

CPT teknolojisi, cihazın fiziksel yöneliminden bağımsız olarak çalışarak yönsel hataları elimine eder ve nanotesla (nT) seviyesinin altındaki mikroskobik manyetik sapmaları ölçebilir.

Şekil 1. Rotorlu drone ve kabloyla taşınan kuantum sensörün çalışma düzenine ilişkin görsel.

Denizaltıların ferromanyetik gövdeleri ve tahrik sistemleri, Dünya’nın doğal manyetik alanında mikroskobik bükülmeler (anomaliler) yaratır.

Şekil 2. Ferromanyetik gövde ve tahrik sistemlerinin oluşturabileceği manyetik anomaliyi temsilen görsel.

Şekil 3. Manyetik alan çizgileri ve sensörün algılayabileceği manyetik anomaliyi temsilen görsel.

Bir rotorlu drone’a 20 metrelik bir kabloyla bağlanarak platformun elektromanyetik gürültüsünden izole edilen kuantum sensör, açık deniz denemelerinde arka plan gürültüsünü filtreleyerek yüksek doğrulukta kararlı ölçümler elde etmiştir.

Sistem, anti-denizaltı harbi teknolojilerinde düşük maliyetli ve tam yönlü kapsama sağlayan bir alternatif sunmanın yanı sıra, sivil alanda deniz tabanı tektonik aktivitelerinin ve batıkların haritalandırılmasında yüksek çözünürlüklü veri sağlama potansiyeline sahiptir.