İHA’ların Gövde Gösterisi: AKINCI Rakiplerine Meydan Okuyor

Times of Defence Konuk Yazar Öğrencileri: Furkan Tavukçuoğlu, Poyraz Arslan, Orbay Efe Erdoğan, Ozan Gölge, Göktuğ Öden – İstinye Üniversitesi Uçak Teknolojisi Programı

1. MQ-9 Reaper (ABD) vs. AKINCI

MQ-9 Reaper ile Bayraktar AKINCI arasındaki karşılaştırma, yalnızca iki silahlı insansız hava aracının teknik farklarını değil, aynı zamanda ABD ve Türkiye’nin insansız hava gücüne bakışındaki stratejik yaklaşım farklılıklarını da ortaya koymaktadır. Reaper, tek turboprop motorlu yapısı, uzun yıllara dayanan operasyonel tecrübesi ve NATO envanterlerinde yaygın kullanımıyla istihbarat, gözetleme ve hassas taarruz görevlerinde kendini kanıtlamış bir platformdur. Ancak bu mimari, özellikle yoğun hava savunma tehdidi bulunan sahalarda sınırlı bir hayatta kalma kabiliyeti sunmaktadır.

AKINCI ise çift motorlu tasarımıyla yalnızca menzil ve faydalı yük avantajı sağlamakla kalmamakta, aynı zamanda motor arızası veya muharebe hasarı durumlarında görev devamlılığı açısından önemli bir operasyonel emniyet katmanı sunmaktadır. Bu yönüyle AKINCI, klasik SİHA konseptinin ötesine geçerek daha yüksek riskli, daha karmaşık harp ortamları için tasarlanmış bir ağ-merkezli muharebe unsuru niteliği taşımaktadır.

İki platform arasındaki en belirgin ayrım ise hava-hava kabiliyeti alanında ortaya çıkmaktadır. Reaper ağırlıklı olarak yer hedeflerine yönelik görev profiline sahipken, AKINCI; Gökdoğan ve Bozdoğan füzelerinin entegrasyonu sayesinde helikopterler, düşük süratli hava hedefleri ve rakip İHA’lara karşı etkin bir “avcı SİHA” rolü üstlenebilmektedir. Bu özellik, AKINCI’yı yalnızca bir taarruz platformu değil, aynı zamanda sınırlı hava savunma görevlerini icra edebilen hibrit bir hava gücü unsuru haline getirmektedir.

Sonuç olarak Reaper, küresel ölçekte denenmiş ve oturmuş bir ISR-taarruz platformu olarak konumlanırken; AKINCI, çok rollü silah entegrasyonu, çift motorlu mimarisi ve hava-hava yetenekleriyle geleceğin insansız muharebe konseptlerine daha yakın, esnek ve caydırıcı bir sistem olarak öne çıkmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin SİHA teknolojilerinde yalnızca kullanıcı değil, doktrin ve konsept geliştirici bir aktör haline geldiğinin de somut bir göstergesidir.

Şekil 1. MQ-9 Reaper

2. Wing Loong II (Çin) vs. AKINCI

Wing Loong II (Chengdu GJ-2), Çin’in insansız hava araçları alanındaki ihracat odaklı yaklaşımının en bilinen örneklerinden biri olup; ağırlıklı olarak gözetleme, hava keşfi ve sınırlı hassas taarruz görevleri için tasarlanmıştır. Platform, orta irtifa–uzun havada kalış (MALE) sınıfında konumlanmakta ve özellikle Afrika, Orta Doğu ve Asya pazarlarında maliyet-etkin bir çözüm olarak sunulmaktadır. Bu yönüyle Wing Loong II, yüksek yoğunluklu muharebe ortamlarından ziyade, düşük ve orta tehdit seviyesine sahip sahalar için optimize edilmiştir.

Wing Loong II’nin tek motorlu turboprop mimarisi, yakıt tüketimi ve bakım maliyetleri açısından avantaj sağlasa da, motor kaybı veya muharebe hasarı durumunda platformun görev devamlılığı ve hayatta kalma kabiliyetini ciddi ölçüde sınırlandırmaktadır. Buna karşılık Bayraktar AKINCI’nın çift motorlu yapısı, yalnızca yedeklilik sağlamamakta; aynı zamanda daha yüksek kalkış ağırlığı, artan faydalı yük kapasitesi ve uzun menzilli görevlerde operasyonel esneklik sunmaktadır. AKINCI’nın yaklaşık 6 tonluk maksimum kalkış ağırlığı, onu MALE sınıfının ötesine taşıyarak ağır sınıf SİHA/UCAV kategorisine yaklaştırmaktadır.

Silah entegrasyonu açısından bakıldığında Wing Loong II, ağırlıklı olarak Blue Arrow serisi tanksavar füzeleri ve küçük çaplı lazer güdümlü mühimmatlarla sınırlı bir taarruz kabiliyetine sahiptir. Bu durum, taktik hedeflere karşı etkinlik sağlasa da, derinlikli, uzun menzilli ve stratejik vuruş görevlerinde platformun etkisini kısıtlamaktadır. Taşıma kapasitesinin görece düşük olması, sensör–mühimmat kombinasyonlarında da esneklik kaybına yol açmaktadır.

AKINCI ise yüksek faydalı yük kapasitesi sayesinde yalnızca taktik mühimmatları değil, aynı zamanda SOM gibi stratejik seyir füzelerini taşıyabilme yeteneğiyle öne çıkmaktadır. Bu kabiliyet, AKINCI’yı klasik bir silahlı İHA olmaktan çıkararak, pilotlu savaş uçaklarının üstlendiği bazı görevleri icra edebilen bir “insansız savaş uçağına yakın” platform haline getirmektedir. Böylece AKINCI, yalnızca sahadaki hedefleri değil, düşman hava savunma altyapısını ve yüksek değerli stratejik unsurları da tehdit edebilen bir caydırıcılık aracı olarak konumlanmaktadır.

Sonuç olarak Wing Loong II, maliyet-etkinliği ve ihracat odaklı yapısıyla taktik seviyede etkili bir SİHA olarak değerlendirilirken; AKINCI, çift motorlu mimarisi, ağır mühimmat entegrasyonu ve stratejik vuruş kapasitesiyle operasyonel ve stratejik seviyede oyun değiştirici bir platform olarak öne çıkmaktadır. Bu fark, iki ülkenin insansız hava gücüne yaklaşımındaki temel doktrin ayrımını da açık biçimde yansıtmaktadır.

Şekil 2. Wing Loong II

3. Hava Harbinin Yeni Doktrini: İnsansız Savaş Uçağına Doğru

Bayraktar AKINCI, Türkiye’nin savunma sanayiinde yalnızca bir ürün başarısını değil, doktrin üretme yetkinliğine ulaşmış bir ekosistemi temsil etmektedir. Yüksek faydalı yük kapasitesi, çift motorlu mimarisi, hava–hava ve hava–yer mühimmat entegrasyonu ile AKINCI; klasik MALE sınıfı SİHA anlayışını aşarak, insanlı savaş uçaklarının üstlendiği görev alanlarına sistematik biçimde yaklaşmaktadır. Bu yönüyle AKINCI, “silahlı İHA” tanımından ziyade insansız savaş uçağına evrilen bir platform olarak değerlendirilmelidir.

Bu dönüşüm sürecinde TUSAŞ Aksungur ile birlikte AKINCI, Türkiye’nin hava gücünde tamamlayıcı ve çift yönlü bir yapı oluşturmaktadır. Aksungur; uzun havada kalış, deniz karakol, istihbarat ve sürekli gözetleme görevlerinde süreklilik sağlarken, AKINCI daha agresif görev profiliyle derin taarruz, hava savunma baskılama ve yüksek değerli hedeflere vuruş rollerini üstlenmektedir. Bu ikili yapı, Türkiye’nin göklerdeki adeta bir “Çifte Kılıcı” olarak konumlanmakta; biri süreklilik, diğeri caydırıcılık üretmektedir.

AKINCI’nın bu agresif ve çok rollü yapısı, onu aynı zamanda Bayraktar Kızılelma öncesinde geliştirilen son ve en güçlü geçiş basamağı haline getirmektedir. KIZILELMA’nın öngörülen yüksek sürat, düşük radar izi ve jet motorlu yapısı düşünüldüğünde, AKINCI bu yeni nesil konsept için bir operasyonel laboratuvar işlevi görmektedir. Sensör füzyonu, ağ-merkezli harp, insanlı–insansız takım çalışması (MUM-T) ve uzun menzilli mühimmat kullanımı gibi kritik yetenekler, AKINCI üzerinden sahada test edilmekte ve olgunlaştırılmaktadır.

Şekil 3. Bayraktar Akıncı

Uluslararası pazar perspektifinden bakıldığında ise, dost ve müttefik ülkeler için MQ-9 Reaper; yüksek tedarik maliyeti, sıkı politik ihracat kısıtlamaları ve karmaşık bakım–idame süreçleri nedeniyle giderek erişilmesi zor bir sistem haline gelmektedir. Buna karşın AKINCI, maliyet-etkinliği, yerli ve entegre mühimmat bağımsızlığı, esnek konfigürasyonu ve çoklu görev kabiliyeti (multi-role) sayesinde sadece bir platform değil, komple bir çözüm paketi sunmaktadır. Bu durum, AKINCI’yı küresel SİHA pazarında klasik “alternatif” konumundan çıkararak, oyun kurucu ve yön belirleyici bir aktör haline getirmektedir.

Sonuç olarak AKINCI, hava harbinin geleceğinde insanlı ve insansız platformlar arasındaki çizginin giderek silikleştiği yeni doktrinin sahadaki en somut örneklerinden biridir. Türkiye ise bu platform aracılığıyla yalnızca kullanıcı değil, hava muharebesinin geleceğini tanımlayan ülkelerden biri olma yolunda ilerlemektedir.

 Şekil 4.Poster Sunumumuz

KAYNAKÇA

1. Anadolu Ajansı. (2022). Bayraktar AKINCI TİHA 45 bin 118 feet ile irtifa rekoru kırdı. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/bayraktar-akinci-tiha-milli-havacilik-tarihinin-irtifa-rekorunu-kirdi/2
2. ASELSAN. (2023). MURAD: İHA AESA Radarı Teknik Özellikler. https://www.aselsan.com.tr
3. Baykar Teknoloji. (2024). Bayraktar AKINCI TİHA: Yüksek İrtifa Uzun Havada Kalış. https://www.baykartech.com/tr/bayraktar-akinci/
4. General Atomics Aeronautical Systems. (n.d.). MQ-9A Reaper: Persistent Multi-Mission ISR. https://www.ga-asi.com/remotely-piloted-aircraft/mq-9a
5. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB). (2024). Türk Savunma Sanayii 2024 Hedefleri ve İhracat Raporu. https://www.savunmasanayist.com/turk-savunma-sanayii-ihracati-2024-
6. TÜBİTAK SAGE. SOM Seyir Füzesi ve Hassas Güdüm Kitleri. https://www.sage.tubitak.gov.tr
7. YouTube. (2023). Bayraktar Akıncı vs MQ-9 Reaper Karşılaştırması. https://www.youtube.com/watch?v=jeDGnrr5v1s
8. Akıncı Belgeseli. https://www.youtube.com/watch?v=UEec_EbJgfU